DOMINGO DE LA MUY SANTA TRINIDAD
Lecturas
Dt 4, 32-34. 39-40  
Sal 32, 4-6. 9. 18-19. 20-22  
Rom 8, 14-17   Mt 28, 16-20 

PRIMERAS IDEAS

                Siempre Dios. No hablamos de otra cosa. Creo que, hablemos de lo que hablemos, siempre hablamos de Dios. Un texto del Eclesiástico nos dice: “Dios lo es todo” (Si 43, 27). Hablamos de la vida y sus cosas más nimias, o de si es amenaza tan sólo o promesa. De la muerte y del fracaso, de la soledad y la ausencia, de la compañía y el gozo, de la felicidad, la alegría, la plenitud. Para mí que todo eso encierra un último fondo de Dios y, si hablamos de Dios, hemos de poder nombrarlo en todo eso. Hoy -quizá nunca- no vale o no ha valido hablar de Dios en los términos del prefacio de esta fiesta. O llevamos a Dios absolutamente a todos nuestros ámbitos de experiencia, sin exceptuar ninguno por sucio o despreciable, o no estamos hablando de ningún Dios verdadero. Si estorba o no tiene sitio en algún lugar innombrable, no es Dios.

Leer más

José Antonio Pagola. Itzultzailea: Dionisio Amundarain

Zatoz, Espiritu Santua. Esnatu gure fede ahul, arin eta dardarati hau. Egizu, konfiantza ezar dezagun Jainko gure Aita maitasun hondorik gabean, bere seme-alaba guztientzat, Elizaren baitako nahiz kanpoko, duen maitasunean. Izan ere, fede hori itzaliko balitz, laster itoko litzateke gure elkarteetan, elizetan ere.

Zatoz, Espiritu Santua. Egizu Jesus izan dadin zeure Elizaren erdigune. Ez dezala ezerk, ez inork, Jesus ordezkatu, ez lausotu. Ez zaitezela bizi gure artean gu haren Ebanjeliora erakarri gabe, guri haren ondoren bihozberritzera eragin gabe. Ez dezagula jo haren Hitzari ihes egitera, ez gaitezela desbideratu haren maitasun-agindutik. Ez dadila gal munduan haren oroitzapena.

Zatoz, Espiritu Santua. Ireki gure belarriak zure deia entzuteko, gaur egun egungo gizon-emakumeen galderetatik, sufrimenduetatik, gatazketatik eta kontraesanetatik iristen zaigun deia entzuteko. Egizu, bizi gaitezela zure ahalari irekirik, gizarte berri honek behar duen fede berria sorrarazteko. Zure Elizan, bizi gaitezela jaiotzen denari adiago, hiltzen denari baino; izan dezagula esperantza bihotzaren sostengu, eta ez haren hondatzaile den nostalgia.

Zatoz, Espiritu Santua. Garbi egizu zeure Elizaren bihotza. Ezarri egia gure artean. Erakutsi guztioi geure bekatuak eta mugak aitortzen. Gogorarazi guri beste guztiak bezalako garela: hauskor, erdipurdiko, bekatari. Libra gaitzazu geure harrokeriatik eta sasi-segurtasunetik. Egizu, ibil gaitezela gizartean egia eta apaltasun handiagoz.

Zatoz, Espiritu Santua. Erakutsi guri beste modu batean ikusten bizitza, mundua eta, nagusiki, jendea. Ikas dezagula begiratzen, Jesusek egiten zuen moduan, sufritzen ari direnei, negar dagitenei, erortzen direnei, bakarrik eta bazter utzirik bizi direnei. Gure begiratua kanbiatuko balitz, kanbiatuko lirateke zure Elizaren bihotza eta begitartea ere. Jesusen ikasleok bizikiago distiraraziko genuke haren hurbiltasuna, hark zuen ulertzeko era eta solidaritatea, premiarik handienekoen aurrean. Geure Maisu eta Jaunaren antzekoago izango ginateke.

Zatoz, Espiritu Santua. Egin gaitzazu ateak irekirik dituen Eliza, bihotz errukitsua eta esperantza kutsakorra dituen Eliza. Ez gaitzala ezerk, ez inork, oharkabetu edo desbideratu Jesusen egitasmotik: mundua zuzenago eta duinago, maitagarriago eta zoriontsuago egiten saiatzetik, Jainkoaren erreinurako bidea urratuz.

Lecturas
Hch 2, 1-11  
Sal 103, 1 y 24; 29-31 y 34  
Gal 5, 16-25  
Jn 15, 26-27; 16, 12-15 

PRIMERAS IDEAS

                La culminación del tiempo pascual es esta plenitud de Pentecostés. Es meta de este tiempo que hoy concluye, y motor que lo arrastra a esta finalización. Todos los signos que hayamos empleado para dar fuerza a este tiempo se han de mantener hoy y han de desaparecer para el próximo domingo. Podría hacerse visible todo esto, apagando el cirio pascual al final de las celebraciones del día y un breve canto pascual que haya caracterizado el tiempo de este año.

                Suele hablarse de la Pascua de Pentecostés. Quizá Pascua hay sólo una, la de Cristo salvado de la muerte y de la vida vieja, e instaurado Señor y fuente de la vida nueva. Cierra el tiempo de los ciclos y los astros e inaugura los tiempos últimos en los que el dominio es del Señor que es Espíritu (2Cor 3, 18).

Leer más

Lecturas
Hch 1, 1-11  
Sal 46, 2-3. 6-7. 8-9  
Ef 4, 1-13  
Mc 16, 15-20 

PRIMERAS IDEAS

                Hasta la reforma litúrgica, se celebraba la ascensión en uno de los tres famosos jueves “que relucían más que el sol”. Se cumplía literalmente la distribución temporal de las Escrituras, pero se fragmentaba el misterio central de la fe que es una resurrección que puede llamarse igualmente ascensión del Señor o distribución universal del Espíritu. Tres formas de designar lo mismo: la vida nueva instaurada en Cristo y en nosotros por la acción salvadora de Dios sobre el muerto Jesús de Nazaret. La distribución tradicional de 40 días para la ascensión y 50 para Pentecostés es de Lc (1ª lec) que enlaza las dos partes de su obra con esta narración. Lc utiliza en su obra los antecedentes de Elías y Eliseo para describir al Profeta de Nazaret. La narración de la Ascensión está construida sobre la despedida de Elías, que deja su manto a Eliseo (2Re 2).

Leer más

José Antonio Pagola. Itzultzailea: Dionisio Amundarain

Markosen jatorrizko ebanjelioari halako batean eranskin bat gehitu zioten, Jesusen azken agindu hau jasotzen duena: «Zoazte mundu osora eta hots egin ebanjelioa kreazio guztiari». Ebanjelioa ezin gelditu da ikasleen talde koxkorrera mugaturik. Irten beharra du eta lekualdatu beharra, «mundu osora» iritsi eta Berri Ona jende guztiari aldarrikatzeko, «kreazio guztiari».

Inondik ere, hitz hauek gogotsu entzun zituzten orduan, lehen kristauak bete-betean zabaltzen eta haien elkarteak Inperio osoan biderkatzen ari ziren hartan. Baina nola entzun guk gaur egun hitz horiek, geure eliztarrei, gure erlijioaren beharrik sentitzen ez dutelarik, eutsi ezinik gabiltzan honetan?

Lehenengo gauza, Jainkoaren egintzan konfiantza osoa izatea da. Jesusek berak esana dugu hori. Jainkoa maitasun muga gabeaz ari da bere seme-alaba guztien bihotzean, guk «galdutako arditzat» emanak ditugun arren. Jainkoa ezin blokeatu du inongo krisialdik.

Ez dago gure zain; ez dago guk Elizatik geure berregite-egitasmoak edo berrikuntza-asmoak noiz abian jarriko zain. Etenik gabe dihardu hark Elizan eta Elizaz kanpo. Jainkoak ez du inor bazter utzi nahi, ezta Jesusen ebanjelioaz hitz egiten entzun ez duenik ere.

Halere, horrek guztiak ez digu kentzen geure erantzukizuna. Geure galderak egiten hasi beharra dugu. Zein bidetan dabil Jainkoa kultura modernoko gizon-emakumeen bila? Nola nahi die begi aurrean jarri Jesusen Berri Ona gure egun hauetako gizon-emakumeei?

Are galdera gehiago egin beharra dugu: Zer dei ari zaigu egiten Jainkoa kristau-fedea pentsatzeko, adierazteko, ospatzeko eta haragitzeko dugun molde tradizionala eraldatzeari dagokionez, kultura modernoaren baitan Jainkoaren egintzari lur ona prestatu ahal izateko? Ez ote dugu bizi arrisku hau: geure zurruntasunaz eta mugigaiztasunaz, galga eta oztopo gertatzekoa Ebanjelioa gaur egungo gizartean haragitu dadin?

Inork ez daki nolakoa izango de kristau-fedea harrotzen ari den mundu berrian; edonola ere, nekez izango da iraganekoaren «klonazioa». Ebanjelioak badu barne-izerdi indar-emaile bat kristautasun berri bat abian jartzeko.

Lecturas
Hch 10, 25-26. 34-35. 44-48  
Sal 97, 1-4  
1Jn 4, 7-10  
Jn 15, 9-17 

PRIMERAS IDEAS

                 No olvidemos mantener el ambiente festivo y alegre de la Pascua en medio de todas las crisis.

                El Ev concluye que todo lo que pidamos al Padre en nombre de Jesús nos lo dará. Textos similares en rotundidad y sin la precisión de hacerlo en nombre de Jesús encontramos en los sinópticos. La experiencia cristiana nos da a todos que ésto no es así, salvo que añadamos tantas condiciones que invaliden la afirmación primera. En el texto de Lc ya encontramos una matización importante y definitiva. El Padre del cielo, ¿cómo no dará el Espíritu Santo a quien se lo pide? Pero el texto anterior cita sin más “pedid y se os dará”, “qué padre entre vosotros, si su hijo le pide un pez etc” (Lc 11, 9-13). Por tanto, la garantía en la oración cristiana es el Espíritu Santo, ese que sopla donde quiere y oyes su ruido, pero desconoces de dónde viene ni a dónde va. Sabemos todos las críticas, tan motivadas, al Dios tapa-agujeros. Que Dios no es algo a nuestro servicio y libre disposición. Que Jesús oró con gritos y lágrimas al que podía librarlo de la muerte, que fue escuchado (Hb 5, 7), y que tuvo que morir bajo Poncio Pilato. Que en la shoah, ¡cuantísimo se rezó!

Leer más

José Antonio Pagola. Itzultzailea: Dionisio Amundarain

Joan ebanjelariak agur-hitzaldi luzea jarri du Jesusen ahoan, eta bizitasun bereziz jaso ditu horretan funtsezko ezaugarri batzuk, mendetan barna ikasleek gogoan hartu beharrekoak, Jesusi eta haren egitasmoari leialak izan nahi badute. Jakina, gaur egun ere bai.

«Iraun nire maitasunean». Horra lehenengo gauza. Kontua ez da erlijio batean bizitzea, baizik eta Jesusek digun maitasunean bizitzea, Aitagandik hartu duen maitasunean. Kristau izatea ez da lehenik eta behin doktrina-arazoa, baizik maitasun-arazoa da. Mendetan barna, ikasleek mila eratako dudak, gatazkak eta zailtasunak izan dituzte. Garrantzizkoa beti maitasunetik ez desbideratzea izanen da.

Jesusen maitasunean irautea ez da gauza teorikoa, ezta mamirik gabea ere. «Aginduak gordetzean» datza, eta haurrideekiko maitasunean laburbildu du Jesusek berak agindu hori: «Hau da ni agindua: maita dezazuela elkar, nik maite zaituztedan bezala». Agindu askorekin egingo topo kristauak bere erlijioan. Askotarikoak eta desberdinak dituzte, ordea, agindu horiek beren jatorria, beren izaera, beren garrantzia. Egunak joan egunak etorri, arauak ugaldu egiten dira. Maitasunaren aginduaz bakarrik dio Jesusek hau: «Hau da nire agindua». Noiznahi eta nonahi, gauza erabakitzailea kristauarentzat haurrideekiko maitasunetik ez irtetea da.

Jesusek ez du aurkeztu maitasunaren agindu hau gure bizitza latzagoa eta astunagoa egingo duen lege bezala, baizik poz-iturri bezala: «Honetaz mintzo natzaizue, nire poza zuengan izan dadin eta zuen poza bere betera irits dadin». Gure artean zinezko maitasunik ez denean, hutsunea eratzen da, ez ezerk ez inork pozez bete ezin duen hutsunea.

Maitasunik gabe ezin da pausorik eman kristautasun irekiago, bihozkoiago, alaiago, xumeago eta maitagarriago baterantz, Jesusekin «adiskide» bezala −ebanjelioaren esapidea erabiliz− bizitzeko modua eskainiko lukeen baterantz. Ezin jakingo dugu poza eragiten. Nahi izan gabe ere, kristautasun triste bat, kexuz, erresuminez, lantuz eta etsipenez betea lantzen jarraituko dugu.

Gure kristautasunari, sarritan, poza falta zaio, egiten eta bizi ohi denak eman dezakeen poza. Sarritan, Jesu Kristorekiko gure jarraipenak berrikuntzaren sua falta izaten du, eta tristura izaten du sobera, Jesusek gugandik espero duena egiteko konbentzimendurik gabe, gauzak errepikatzen aritzeak dakarren tristura.

Lecturas
Hch 9, 26-31  
Sal 21, 26-28. 30. 31-32  
1Jn 3, 18-24  
Jn 15, 1-8 

IDEAS SUELTAS

                Si el domingo pasado la imagen fundamental del evangelio era el pastor, en el de hoy es la viña. Más exactamente, la cepa, la vid concreta de tronco único. La viña era imagen bien conocida de todo Israel. Podemos recordar el poema de Is 5 o el de Ez 15 sobre la viña, en este segundo texto engreída y devastada. Parecido al relato de Mt 21 con el castigo a los viñadores y el cambio de arrendatarios. El salmo 79, que comienza con una invocación al Pastor de Israel, pasa luego a centrarse en la contemplación de una viña destrozada, pero que contó antes con todo el cuidado y el mimo del Dios del universo. Esa cepa enorme que llenó el país, de pámpanos como cedros, que abarca del mar al Eufrates. Una vid que abarca el mundo entero, que llena de sustancia y vida a cuantos posibles brotes existen, como árbol cósmico que da sustancia a creencias o religiones. Esa vid única que algunos entendieron como expresión de la Ley santa, alimentada en la Sabiduría divina. Todas estas referencias de la vid, habituales en su tiempo, están en la base de las palabras que hoy pone en labios de Jesús el evangelio.

Leer más

Lecturas
Hch 4, 8-12  
Sal 117, 1, 8-9. 21-23. 26. 28-29  
1Jn 3, 1-2  
Jn 10, 11-18 

IDEAS SUELTAS

                Sobre el lenguaje religioso, pues hoy hablamos todos del “buen Pastor”.

                 No tiene por qué existir un lenguaje religioso. Este no es otro que el común, al que la situación y el contexto le prestan nuevas significaciones y connotaciones. Tampoco con afirmar que es lenguaje común está dicho todo, pues  habremos de precisar qué nivel le corresponde. Puede que ahí no estemos tan de acuerdo. No creo que valga un nivel tan vulgar que resulte una jerga particular y grupal. Requiere, a mi parecer, una cierta dignidad. Sin salirse de lo común, se ha de aproximar algo a la belleza, a una cierta calidad del discurso, a una dignidad que no le reste inteligibilidad al común, pero lo coloque a nivel de discurso público, con algo más de categoría que los escuchados habitualmente. Yo insistiría en la belleza. No olvidemos que lo poético tiene una validez indiscutible para el lenguaje religioso. Por hablar más cercano, ¿habremos de prescindir de palabras y expresiones que muchos ya no entienden? Contribuiremos así al empobrecimiento general de las lenguas. La traducción litúrgica utiliza “copo” o “remecida” o “alazán”. Quizá nos veamos obligados a confiar que del contexto pueda desprenderse su significado; pero sin renunciar a palabras ricas y precisas. También en lo religioso se exige un discurso que parta de lo común pero eleve su propia calidad lo más posible.

Leer más

José Antonio Pagola. Itzultzailea: Dionisio Amundarain

Lehen kristauen artean talde eta lider desberdinen artean gatazkak eta tirabirak hasi zirenean, norbaitek gogorarazi beharra sentitu zuen ezen, Jesusen elkartean, Jesus bakarrik dela Artzain ona. Eta ez dela hura artzain bat gehiago, zinezkoa baizik, benetakoa, guztiek eredutzat hartu beharrekoa.

Jesusen irudi eder hau, Artzain ona alegia, bihozberritzeko deia da, kristau-elkartean «artzain» titulua bere egin nahi luketenei zuzendua. Jesusen antzeko den artzainak bere ardiak bakarrik ditu gogoan, ez «du ihes egiten» arazoen aurrean, ez «ditu bertan behera uzten». Aitzitik, haien ondoan egongo da, defendatu egingo ditu, bereak eta bost jasaten du haiengatik, «bizia arriskatzen du» haiengatik.

Aldi berean, guztientzat haurride-elkartasunerako deia da irudi hori. Artzain Onak «ezagutzen ditu» bere ardiak, eta ardiek «ezagutzen dute» hura. Hurbiltasun hertsi hau, elkar ezagutze hau eta bihotzetiko elkartasun hau tarteko direla bakarrik parteka dezake Artzain Onak bere bizia ardiekin. Elkartasun honetara eta elkar ezagutze honetara behar dugu jo gaur egun ere Elizan.

Federako oso errazak ez diren egun hauetan, inoiz ez bezala da premiazkoa indarrak batzea, ebanjelio-irizpideak eta jarduteko ildo nagusiak elkarrekin bilatzea, zein norabide sortzaile hartu jakiteko geroari begira egin nahi dugun ibilbidean.

Halaz guztiz, ez da hori gertatzen ari. Soilik elkartasunean bizitzeko dei konbentzionalak egiten dira, baina elkarri entzuteko eta elkarrizketarako giroa sortze aldera urratsik egin gabe. Aitzitik, gero eta handiagoak dira deskalifikazioak eta ezbaiak gotzainen eta teologoen artean, joera desberdineko teologoen artean, ildo desberdineko mugimenduen eta elkarteen artean; era guztiko taldeen eta «blog»en artean…

Agian, ordea, hau da gauzarik tristeena: ikustea egunetik egunera handituz doala hierarkiaren eta kristau-herriaren arteko leizea. Ematen du bi mundu desberdinetan bizi direla. Leku askotan, «artzainek» eta «ardiek» ozta-ozta dute elkar ezagutzen. Gotzain askok nekez dute sintonizatzen fededunen egiazko premiekin, beharrezkoak dituzten orientabidea eta arnasa eskaintzeko. Fededun askori zail gertatzen zaio beren artzainekiko afektua eta ardura sentitzea, beren problemetatik urrun daudela iruditzen zaielako.

Artzain Onaren Espirituaz beteak diren fededunek bakarrik lagundu diezagukete hain beharrezkoa dugun hurbiltasun-giroa sortzen, elkarri entzuteko, elkar errespetatzeko, elkarrizketa apalerako giroa sortzen.